14 بهمن 1387 ساعت 8:00
عیسی خندان، رییس هیاتمدیره مجتمع مطبوعات تخصصی کشور: مدتهاست که نگاه حمایتی در حوزه نشر به سوی مصرف کننده چرخیده است و در این بین یارانه های پرداختی به خریداران کتاب تعلق می گیرد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نیز در يك دهه اخير با اتخاذ سياست حمايت از مصرفكننده، برنامه های مختلفی را در دستور کار قرار داده است._
خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، عيسي خندان:
1-مدت هاست که نگاه حمایتی در حوزه نشر به سوی مصرف کننده چرخیده است و در این بین یارانه های پرداختی به خریداران کتاب تعلق می گیرد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نیز در يك دهه اخير با اتخاذ سياست حمايت از مصرفكننده، برنامه های مختلفی را در دستور کار قرار داده است که از آن جمله میتوان به برگزاري نمايشگاههاي استاني كتاب و پرداخت یارانه به خريدار اشاره كرد. ضوابط تعريف شده در برگزاری نمایشگاه های استانی نيز این گونه عنوان شده اند؛
الف) مشروط كردن حضور ناشر به ارايه تخفيف 20 درصدي به خريدار.
ب) پرداخت 20 درصد يارانه از طرف وزارت ارشاد به خريدار كتاب.
ج) پرداخت هزينههاي مستقيم و غيرمستقيم برگزاري نمايشگاه در مراكز استانها.
2- سياست پرداخت يارانه به خريداران كتاب از طريق نمايشگاههاي استاني شاید به فروش مقطعی کتاب در استان های کشور کمک قابل ملاحظهای کرده باشد، اما گاهي به دليل اخلال در بازار كتابفروشان محلي، مورد اعتراض آنان بوده است. معترضان معتقدند كه اين سياست عملاً مشتري را از كتابفروشان محلي به سمت نمايشگاهي ميكشاند كه بدون دخالت كتابفروشان بومي برگزار ميشود. از سویی دیگر عادت به خرید کتاب را در اصلیترین پایگاه آن یعنی کتابفروشی کمرنگ مي كند.
3- امروزه سياستگذاران حوزه فرهنگ، ناشران و مشتريان كتاب واقفند كه حلقه كتابفروش، نياز به حمايت داشته و بايد از اولويت برخوردار باشند. این همان حلقه مفقوده توزیع و عرضه کتاب است که چندی است در صدر توجه کارشناسان قرار گرفته است. در واقع كتابفروشان که بدنه اصلی شبکه عرضه کتاب را در کشور تشکیل می دهند، در چند دهه گذشته بسيار كم در سياستگذاريها طرف توجه و حمايت بوده اند.
4- كتابفروشيهاي سيار (قاصدكها) به عنوان الگوي كتابفروشيهاي غيرثابت باحضور در محلههاي پرجمعيت، مراكز آموزشي و دانشگاهي و محلهاي دورتر از مراكز تجمع كتابفروشيها، ميتوانند امكان دسترسي به كتاب را افزايش دهند.
5- قاصدكها ميتوانند علاوه بر كاركرد تكواحدي به صورت تجمعي در محل و زمان معين، شكل نمايشگاهي به خود بگيرند كه در آن هزينههاي اجاره محل، غرفهبندي و تداركات ديگر از هزينههاي وزارت ارشاد و متولیان برگزاری این نمایشگاه ها حذف ميشود. در اين شكل لازم نيست براي اداره يك غرفه دو نفر نماينده ناشر به مدت 10 روز با تحمل هزينههاي مسافرت (رفت و آمد و هتل) از تهران به شهر محل نمايشگاه مأموريت يابد.
اين نوع نمايشگاهها ميتوانند سالي چند بار و در آغاز سال تحصيلي يا هر وقت ديگر (حتي همزمان) در همه استانها برگزار شود. همچنین، هفته بازار کتاب نیز مدلی از کنار هم قرار گرفتن قاصدک ها در نقاط معینی از شهر و در دوره زمانی مشخصی است که خود می تواند در افزایش خریداران کتاب نقش مهمی داشته باشد.
6- با توجه به اولويت واگذاري قاصدكهاي كتاب به كتابفروشان هر شهر يا افراد معرفي شده از طرف آنها، در صورت حضور قاصدک ها درنمایشگاه استانی، کتاب فروشان نيز ضمن مشاركت در برگزاري نمايشگاه استان، عملاً در منافع حاصل از برگزاري نمايشگاه از طريق فروش كتاب، سهيم خواهند بود.
