اكبر تشكرينيا، مدير عامل شركت توسعه فضاهاي فرهنگي شهرداري تهران، در مورد طرح ساختاري ساماندهي و توسعه فضاهاي فرهنگي شهر تهران توضيح داد و گفت: سند طرح ساختاري ساماندهي و توسعه فضاهاي فرهنگي شهر تهران كه نهايتا در جلسه سيام ديماه سال 1387 كميسيون ماده پنج به تصويب رسيد، در چارچوب سند چشمانداز بيست ساله نظام جمهوري اسلامي ايران ( به ويژه بندهاي اول افق و پنج امور فرهنگي) و سياستهاي برنامههاي پنجساله توسعه همه جانبه كشور تنظيم و هدف آن شناسايي نارسائيهاي كنوني زيرساختهاي فرهنگي شهر تهران و ارائه راهكار اجرائي براي رفع آنهاست، اين طرح سندي ساختاري - راهبردي در سازمان فضايي شهر تهران براي ترسيم چشمانداز افق زماني 1404 است.
وي اصول ششگانه طرح را محلهاي بودن با محور مساجد و اماكن مذهبي و آئيني، پهنهاي بودن؛ براي امكان تطبيق با واقعيت شهر و طرح جامع جديد شهر تهران، چرخهاي بودن؛ از منظر توجه به تمام عناصر يك موضوع فرهنگي از پژوهش تا عرضه در برنامهريزي فضاهاي فرهنگي شهر تحت عنوان منظومه فضاهاي فرهنگي، الگويي بودن، شهروند مداري و مشاركت شهروندي اعلام كرد و در موردمقياس و شرايط تحقق آن گفت: مقياس طرح از بينالمللي تا ملي، كلانشهر، شهر، مناطق، كلان محلهها و محلهها را در برميگيرد و مهمترين شرايط تحقق آن پذيرش و اجماع عمومي خبرگان و اهل فرهنگ، برنامهريزي براي تمركز سرمايههاي اجتماعي براي ارتقاء وجهه فرهنگي شهر و انتقال ظرفيتهاي فرهنگي و اجتماعي شهر از حاشيه به متن است.
تشكرينيا در مورد ساختار طرح اظهار داشت: توجه اين طرح بر اساس اصول ياد شده به سه ويژگي تاريخي، طبيعي و فرهنگي شهر، شاكله فرهنگي شهر تهران را به خوبي ترسيم نموده است. بطوريكه در صورت تحقق در افق 1404 نيازمنديهاي فرهنگي شهر به خوبي مرتفع و با پوياي در نظر گرفته شده در نوع توسعه فرهنگي، در طول زمان خود را با هرگونه شرايط ناگهاني يا غير منتظره نيز سازگار ميسازد، ضمن اينكه
14 طرح كلان الگويي در مقياس شهري و استقرار آنها در حوزه مياني شهر از جمله: پهنه فرهنگي جماران، پهنه هنرهاي رسانهاي شهر تهران، مركز فرهنگي اجتماعي شهر تهران(اراضي عباس آباد)، پهنه هنرهاي تجسمي لاله، محله رودكي (طرح پيشتاز - به عنوان يكي از اصليترين محلههاي فرهنگي شهر)، محور فرهنگي و آئيني سي تير، پهنه هنرهاي آنتيك (فردوسي -منوچهري و ويلا) و پهنه مذهبي و تاريخي شهر ري وجود دارد و 114 طرح و پروژه متنوع فرهنگي در سطح شهر و بازشناسي هويت محلهاي شهر تهران«به عنوان يكي از طرحهاي كليدي طرح ساختاري ساماندهي و توسعه فضاهاي فرهنگي شهر تهران، در واقع قالب فرهنگي شهر را در حوزه نفوذ اجتماعي و در پائينترين سطح آن (محله) ترسيم ميكند ضمن اينكه ديگر طرحهاي مرتبط با اين طرح كه در حال حاضر در حال برنامهريزي است، طرح ساختاري ساماندهي و توسعه فضاهاي مذهبي شهر تهران و طرح ساختاري ساماندهي و توسعه فضاهاي ورزشي شهر تهران است.
وي در ادامه گفت: مديريت شهري ضمن آنكه فعاليتهاي خود را طي سه سال گذشته بر اساس محورهاي اصلي اين طرح منطبق كرده است بلافاصله پس از تصويب آن در كميسيون ماده پنج شهر تهران، نسبت به تشكيل يك شورا و يك كارگروه با عناوين شوراي راهبردي و كارگروه توسعه فضاهاي فرهنگي شهر تهران اقدام كرد و با تشكيل جلسات متعدد و ادامه آن در طول سال اولا زمينههاي تحقق طرح مزبور براي اجرا در شهر پديد ميآيد و ثانيا برنامههاي كلان شهرداري تهران در زمينه اين موضوع - چه در برنامه و چه در بودجه - بر اين طرح استوار ميشود.
تشكري نيا در خصوص محورهاي اجرايي طرح ساختاري توسعه و ساماندهي فضاهاي فرهنگي شهر تهران گفت: محورهايي كه اين طرح براي اجراي ساختار تهيه شده به آن اشاره كرده است خوشبختانه با آنچه كه شركت توسعه فضاهاي فرهنگي طي سالهاي گذشته و در طول تهيه طرح مزبور به آن پرداخته است مطابقات داردكه شامل:
1- توجه به محلات با محوريت مساجد «طراحي و احداث بيش از سي مسجد در سطح شهر، تنها در سال 1387 مسجدهاي المهدي ( عج) در منطقه 9، مسجد بقيه الله اعظم (عج) و مسجد پيامبر اعظم (س) در منطقه 2، مسجد امام رضا (ع) در منطقه 20 آماده بهرهبرداري شدند، تعداد زمينهاي احداثي چمن مصنوعي در سال 1387 به عدد 600 رسيد كه در اين سال تنها 110 عدد آماده افتتاح شدند و طراحي و احداث فضاهاي محلهاي تحت عنوان سراي محلات»
2- توجه به مجتمعهاي چند عملكردي فرهنگي خدماتي «احداث پرديسهاي سينمايي تماشا (منطقه18) ، رازي ( منطقه 11)،آزادي ( منطقه 6)، پارك ملت ( منطقه 3) و زندگي ( منطقه5) ، اكنون كه به مرحله بهرهبرداري رسيدهاند استقرار صحيح خود در يك نقطه مناسب شهري را مبتني بر نيازهاي شهروندان روشن ميسازد، درصد قابل توجهي از فروش كل سينماهاي تهران ( 82 سينماي ديگر) و رتبههاي اول، دوم و چهارم سينماهاي ساخته شده شهرداري تهران مويد اين موضوع است - پرديس زندگي از ابتداي فروردين به كار خود آغاز نموده است .(احداث پروژههاي عظيم فرهنگي نظير باغ موزه دفاع مقدس، باغ كتاب تهران، ورزشگاههاي متعدد - پارك آبي تهران، فرانماي ايران ، و ... نيز بخش ديگري از فعاليتهاي فعلي شهرداري تهران در زمينه توسعه فرهنگي شهر است)
3- سالنهاي تئاتر و برنامهريزي «اكنون كه زمان افتتاح اولين مجموعه تئاتري احداثي شهرداري در دوران
«نهضت ساخت و ساز فرهنگي» شهر تهران است ضروري است به اين نكته اشاره شود كه نظير برنامه توسعه هوشمند سينماهاي شهر برنامهاي هدفمند براي سالنهاي تئاتر نيز در نظر گرفته شده است. روشن است كه موضوع تئاتر، مخاطب آن و اقتصاد آن به كلي با سينما متفاوت است و به همين دليل برنامهريزي آن نيز به گونه ديگر تدوين شده است»
وي در ادامه گفت: سالنهاي تئاتر در دست ساخت شركت توسعه فضاهاي فرهنگي در حال حاضر به شرح زير است:
*مركز نمايشهاي آئيني كه واقع در منطقه هفت شهرداري تهران با دو سالن تئاتر و مجموع ظرفيت 600 صندلي ، سالن تئاتري كه با آخرين امكانات مبتني بر فناوري روز دنيا، اجراي انواع نمايشهاي آئيني ايراني را با بهترين شرايط در خود فراهم نموده است. جابجايي جايگاه تماشاجيان نسبت به صحنه ، بسته به نوع نمايش بصورت خودكار و استفاده از تجهيزات ويژه نور و صدا منطبق با اين امكانات گوشهاي از امكانات اين تالار است.
* مركز تئاتر حرفهاي خاوران كه شامل يك سالن بزرگ تئاتر با ظرفيت 850 صندلي و پنج سالن كارگاهي براي اجراي انواع نمايش و مركزي است براي حضور كارگردانان حرفهاي تئاتر در جنوب شرقي تهران (منطقه15)، اين مركز كه به علت مجاورت با فرهنگسراي خاوران يك محدوده فرهنگي را در اطراف خود تعريف مينمايد در واقع به صورت يك لابراتوار و انستيتوي تئاتري امكانات ويژهاي براي حضور استادان و هنرجويان را فراهم ميسازد.
* تئاتر شهر «2» كه بر اساس طرح ساختاري ساماندهي و توسعه فضاهاي فرهنگي، محور مركزي شمالي - جنوبي شهر تهران، اصليترين محور براي اجياد فضاهاي فرهنگي با كاربري فراشهري است، از اين جهت برنامهريزي و طراحي دومين تئاتر شهر تهران با در نظر گرفتن تمامي امكانات يك تئاتر فوق حرفهاي و تاسيسات جانبي در محدوده محل قديم انبار نفت تهران انجام شده است.اين تالار با ظرفيتي بالغ بر 750 صندلي به همراه 4 سالن جنبي سياه (black box) بصورت مستقل يا وابسته به سالن اصلي به همراه صحنه متحرك و مكانيزم خودكار تغيير صحنه، استقرار سالنهاي نمايشي با كاركرد فراشهري در محدوده مياني شهر را تكميل ميكند.
* تئاتر شهرك چشمه كه اين سالن تئاتر با ظرفيت 350 صندولي واقع در منطقه 22 - با توجه به نياز غرب تهران - كه امكانات مرسوم يك سالن تئاتر را در خود دارد.
* تماشاخانه ايرانشهر.
تشكرينيا در مورد تماشاخانه ايرانشهر گفت: تماشاخانه ايران شهر در زمين واقع در محدوده خيابان ايرانشهر، سالها دو سوله به جا مانده از كاربري قبلي (نظامي) منظرهاي ناخوشآيند به بوستاني زيبا - كه از قضا تدريجا محدودهاي فرهنگي را اطراف خود تعريف ميكرد، تحميل كرده بود و اين دو سوله كه يكي از آنها به زمان پهلوي اول و ديگري متاخرتر برميگشت با همت شهرداري تهران به يك مجموعه تئاتري با ويژگيها خاص بدل شد كه نزديكي سايت اين مجموعه به محورها و مراكز اصلي فرهنگي شهر- خيابان انقلاب، خيابان طالقاني، خيابان كريمخان زند، استقرار در كنار يكي از مجموعههاي فرهنگي فعال - خانه هنرمندان-، مجاورت با فضاهاي فرهنگي متعدد- گالريها، كتابفروشيها از ان جمله است.
وي ادامه داد: تماشاخانه ايران شهر در زميني به مساحت 2500 متر مربع و با زيرناي 3700 متر مربع احداث شده است. در طراحي معماري آن - با توجه به وجود ساختمانهاي قبلي - سعي بر آن شد كه ضمن نوآوري به جنبه تطبيق با دوره تاريخي قبلي نيز توجه ويژه شود و همجواري اين مجموعه با ساختمان خانه هنرمندان، ساختار زيبا و هماهنگ را به اين بخش از شهر ارائه كند ضمنا در اين مجموعه دو سالن تئاتر با ظرفيت 600 صندلي ( ظرفيت متغير) پيش بيني شده است.علاوه بر آن اتاقهاي چهرهپردازي مجزا، سالن دكور، خياط خانه و همچنين رستوران از ديگر امكانات اين مجموعه است و تاسيسات مناسب - سرمايش، گرمايش و تهويه -، سيستمهاي اعلام حريق (همچنين استفاده از مصالح خود اطفاء) ، دوربين مدار بسته و برق اضطراري نيز در كنار آن پيش بيني شده است.
تشكري نيا اظهار داشت: برنامه اين دو تالار براي اجراي همزمان نمايشهاي متعدد تئاتري تنظيم شده است، به گونهاي كه چندين نمايش بتواند در ساعتهاي مختلف در يك روز در اين مجموعه به روي صحنه رود. چنين برنامهاي مبتني بر انعطاف (flexibility) امكانپذير ميباشد، اين انعطافپذيري در هر دو سالن به چشم مي خورد، از يك طرف سالن شماره يك ( سالن ضلع شرقي) با وجود استفاده از جايگاه ثابت تماشاچيان و صحنه، امكانات متنوعي را براي صحنه در خود دارد و از طرف ديگر تالار شماره دو (ضلع غربي) اين ويژگي را در متحرك بودن جايگاه تماشاچيان و انعطاف در نوع و نحوه استقرار نور، صدا و دكور در سالن جا داده است و نسبت ابعاد صحنه تالار شماره يك به كل سالن تقريبا 1 به دو است- يعني به جايگاه تماشاچيان يك به يك - اين صحنه داراي عرض 14 متر و عمق 12 متر ميباشد و جلو صحنه آن عرض 9 متر و عمق 3/2 متر عمق دارد و ديد مناسب در تمام نقاط سالن براي تماشاچيان به صحنه، ايجاد حجم مناسب صوتي براي محاسبه و اجراي آكوستيك ويژه سالن تئاتر، حجم صحنه (عرض، عمق و ارتفاع) از ويژگيهاي آن است كه حجم صحنه باعث پديد آمدن امكانات ويژهاي از جمله: امكانات نصب پروژكتورهاي نورپردازي در داخل سن، تعبيه نه (9) دستگاه ميله برقي آويز دكور با ظرفيتهاي وزني مختلف در نقاط مختلف سن، دو دستگاه پرده برقي كنار رونده براي جلو و انتهاي صحنه، پيش بيني و تعبيه سيستم كابور آلمان با سه كانال مستقل براي ايجاد امكان رهاسازي همزمان قطعات طوي سنگين - براي جلوههاي ويژه تئاتري، تعبيه راهروهاي ويژه تردد نفرات براي نورپردازي، تعبيه ريل كشويي در طول سن براي ايجاد حركتهاي شناور، نصب دو دستگاه پرده بالا بر برقي بسيار عريض با امكان تنظيم سرعت حركت، تعبيه چهار شال پرده متحرك و قابل افزايش و كاهش بصورت خودكار در اطراف سن، دو دستگاه غيب كن در كف صحنه با سرعت حركت تنظيم با سه دهم متر بر ثانيه و پوشش ويژه كف با تركيبي از چند لايه چوب و پشم سنگ، شده است.
وي ادامه داد: كليه مصالح بكار رفته در سالن - پوشش آكوستيك ، موكت (كه آكوستيك نيز هست) و ديگر بدنههاي دكوراتيو - از جنس مرغوب و با مقاومت بالا در برابر حريق هستند و سيستم صدا با امكان پخش چهار افكت توامان براي گروههاي زنده موسيقي همزمان با نمايش دسترسي آسان به همه نقاط صحنه است و تعبيه تجهيزات كامل ضبط و پخش و صدابرداري حرفهاي براي راديو و تلويزيون و سيستم پخش صداي مستقل در داخل صحنه براي هماهنگي گروه هنري، تدارك و تامين 180 نوع پروژكتور مختلف نورپردازي به همراه پيش بيني محل قرارگيري آنها در سالن، پيش بيني 120 فيدر در نقاط مختلف سالن و اتصال به ميز نور بسيار پيشرفته با مانيتورينگ دو گانه و قابليت برنامهريزي بدون محدوديت براي تعدد صحنهها و تالار شماره دو (غربي) نيز از امكانات ويژهاي برخودار است.
مديرعامل شركت توسعه فضاهاي فرهنگي شهر تهران درباره پروژههاي ويژه نيز گفت: اين پروژهها شامل1- تهران سراي قرآن : بزرگترين مجموعه فرهنگي - مذهبي شهر تهران، 2- باغ موزه دفاع مقدس؛ بعد از بيست سال ، سال 1388 تهران موزهاي در خور شان دفاع مقدس خواهد داشت، در زميني به مساحت 200000 متر مربع و زيربناي ساختماني 35000 متر مربع، 3- سراي معرفت با مجموعههاي فرهنگي مذهبي با مقياس كلان محله (منطقهاي ) در سطح شهر، 4- دروازه البرز ؛ مجموعه فرهنگي هفت گانه براي اتصال شهر به كوهستان، 5_
فرانماي ايران ؛ مجموعه فرهنگي - تفرحيي كه اولين سينماي Imax را در خود دارد، 6- باغ فردوسي؛ مجموعه فرهنگي بزرگ تهران كه با موضوعيت شاعران گران قدر ايراني طراحي شده است، 7- پرديس شرق تهران؛ مجموعه فرهنگي سينمايي، با 6 سالن و 1 سالن كنسرت موسيقي در محدوده شرقي تهران، است.
وي در خصوص مراجعات مردم به پرديسهاي سينمايي و تاثير آنها در افزايش مراجعات گفت: از اين 5 پرديس كه به مجموعه تهران اضافه كرديم 3 پرديس در رده 1 تا 4 پرفروشترينها بودند.
وي با بيان اينكه در اين زمينه هنوز گزارش آماري دقيق ندارد گفت: خود اين پرديسها 40 درصد كل فروش سينما را به خود اختصاص دادهاند و به عنوان مثال پرديس «زندگي» كه از عيد بدون هيچ تبليغي شروع به كار كرد در چرخه سينمايي رده دوم پرفروشترين را داشته است.
تشكري نيا در مورد عدم افزايش بودجه شهرداري نسبت به سال گذشته گفت: براي گسترش فضاهاي فرهنگي بودجه اضافه شده ضمن اينكه ما تنها از يك راه فضاهاي فرهنگي را توسعه نميدهيم، يكي از اين راهها بودجه مصوب است در حاليكه راههاي ديگري هم وجود دارد كه يكي از آنها بحث مشاركت است، ما در زمينه مشاركت بسيار موفق بودهايم و بسياري از اين مراكز فرهنگي به دليل مشاركت با بخش خصوصي توسعه پيدا كردهاند.
